Ερμούπολη, Σύρος

Το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, οι οργανωμένες παραλίες και οι απομακρυσμένοι κολπίσκοι, το μεγαλείο της νεοκλασικής Ερμούπολης, ο κυκλαδικός μινιμαλισμός της μεσαιωνικής Άνω Σύρου. Τα επιβλητικά αρχοντικά και η κοσμοπολίτικη αύρα. Στη Σύρο, όλα δοξάζουν μια μοναδική κουλτούρα στο τοπίο του αρχιπελάγους των Κυκλάδων.

Με ιστορία να χάνεται στα βάθη του χρόνου, καθώς οι ανασκαφές έφεραν στο φως οικισμούς της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, η Σύρος είναι η πρωτεύουσα των Κυκλάδων και τόσο διαφορετική από τα υπόλοιπα νησιά. Η Επανάσταση του 1821 ήταν το ορόσημο που σηματοδότησε την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου στην ιστορία του νησιού. Η καταστροφή της Χίου από τους Οθωμανούς  και οι διώξεις των Ελλήνων που ακολούθησαν προκαλούν το πρώτο μαζικό μεταναστευτικό κύμα. Οι πρόσφυγες βρίσκουν ασφάλεια στην ουδέτερη Σύρο και η Ερμούπολη γεννιέται. Μια θαλασσινή πολιτεία που εξελίσσεται ραγδαία σε ισχυρότατο ναυτιλιακό και διεθνές εμπορικό κέντρο μεταξύ Δυτικής Ευρώπης, Μεσογείου και Ανατολής. Καταξιωμένοι αρχιτέκτονες προσλαμβάνονται για να δημιουργήσουν μια πόλη-ύμνο στο Νεοκλασικισμό με υπέροχα αρχοντικά, μαρμάρινες πλατείες με φοίνικες, εντυπωσιακά δημόσια κτήρια και εξαιρετική πολεοδομία. Στα μέσα του 19ου αιώνα, η ανάπτυξη της βιομηχανίας και της ναυπηγικής είναι δυναμική και ραγδαία. Στην Ερμούπολη ιδρύεται η πρώτη ελληνική ατμοπλοϊκή εταιρεία, το πρώτο ναυπηγείο, τράπεζες, ναυτιλιακές εταιρείες, τυπογραφεία. 

Σήμερα, η Ερμούπολη είναι μια πόλη-αποθέωση του νεοκλασικισμού που καλεί τους λάτρεις της αρχιτεκτονικής να περιπλανηθούν στην ιστορία και στην κουλτούρα της. Αντανακλώντας τον πλούτο και τις επιρροές του Ρομαντισμού και του Νεοκλασικισμού, μεγαλοπρεπή αρχοντικά κατηφορίζουν το λόφο και στέκουν περήφανα πάνω από τη θάλασσα κερδίζοντας δικαίως τον θαυμασμό.

Το πιο εμβληματικό ορόσημο της Σύρου είναι το μεγαλειώδες Δημαρχείο της Ερμούπολης. Σχεδιασμένο από τον Ernst Ziller για να μεταφέρει το μήνυμα του πλούτου και της δύναμης της πόλης, το επιβλητικό νεοκλασικό μέγαρο του 19ου αιώνα είναι ένα αριστούργημα αρχιτεκτονικής εμπνευσμένο από τρία κινήματα. Το Δημαρχείο δεσπόζει στην πλατεία Μιαούλη, μια από τις πιο αξιόλογες πλατείες της Ελλάδας. Πλαισιωμένη από επιβλητικά νεοκλασικά, η πλατεία ύμνος στο μάρμαρο με την περίτεχνη μουσική εξέδρα της που είναι αφιερωμένη στον αρχαίο θεό Απόλλωνα και το άγαλμα του Ανδρέα Μιαούλη, είναι η καρδιά της Σύρου. Εδώ, αρχίζουν και τελειώνουν όλοι οι περίπατοι.  Εδώ, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ερμούπολης, ένα από τα παλαιότερα μουσεία της Ελλάδας, η Δημοτική Βιβλιοθήκη με την πολύτιμη συλλογή της με περισσότερα από 45.000 βιβλία, το Αρχείο Κυκλάδων και το Πολιτιστικό Κέντρο είναι ανοιχτά για τους επισκέπτες. 

Η περιήγηση σε αυτή την πόλη αποκαλύπτει πολυάριθμα αρχιτεκτονικά στολίδια, όπως το Δημοτικό Θέατρο Απόλλων, τον Ναό του Αγίου Νικολάου, την εμβληματική συνοικία Βαπόρια όπου ισχυροί εφοπλιστές έχτισαν τα αρχοντικά τους σκαρφαλωμένα στην άκρη των βράχων να ατενίζουν τη θάλασσα, τα μνημειώδη κτήρια του Τελωνείου και των Αποθηκών Διαμετακόμισης και της Σχολής Εμπορικού Ναυτικού, την πρώην Λέσχη Ελλάς που σήμερα είναι το Πολιτιστικό Κέντρο με την Έκθεση Αντιγράφων Κυκλαδικής Τέχνης.

Στο διπλανό λόφο βρίσκεται η Άνω Σύρος. Η κυκλαδίτικη ακρόπολη της ύστερης βυζαντινής εποχής χτίστηκε ψηλά στο λόφο για να προστατεύει τους κατοίκους από πειρατικές επιδρομές. Γραφικά σπιτάκια με μικροσκοπικές βεράντες είναι χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο. Στέγαστρα στολισμένα με πολύχρωμες βουκαμβίλιες, στενά λιθόστρωτα δρομάκια, μεσαιωνικά στοιχεία σε ένα περιβάλλον κυκλαδίτικο συνθέτουν ένα λαβύρινθο από ελικοειδή σοκάκια που οδηγούν στην κορυφή όπου βρίσκεται η καθολική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. 

Απολαύστε την πανοραμική θέα στη θάλασσα, τα μικροσκοπικά καφέ και τις παραδοσιακές ταβέρνες. Ανακαλύψτε μαγαζάκια με χειροποίητες δημιουργίες και επισκεφτείτε το Ιστορικό Αρχείο της  Άνω Σύρου, η Έκθεση Παραδοσιακών Επαγγελμάτων και το σπίτι αφιερωμένο στον Μάρκο Βαμβακάρη, έναν από τους πιο σημαντικούς Έλληνες μουσικούς του ρεμπέτικου.

Το νότιο τμήμα της Σύρου προσφέρει παραθαλάσσια θέρετρα για να χαλαρώσετε στο ρυθμό του κυκλαδίτικου τρόπου ζωής και οργανωμένες κοσμοπολίτικες παραλίες όπως οι Αγκαθωπές και ο Γαλησσάς με ξαπλώστρες, καφετέριες και εστιατόρια. Ο Μέγας Γιαλός, η Βάρη και η Αζόλιμνος είναι δημοφιλείς για την αμμουδιά και τα ρηχά νερά τους. Αν σας αρέσουν τα θαλάσσια παιχνίδια και σπορ ή ψάχνετε μαρίνα για να δέσετε το σκάφος σας, η μεγάλη παραλία του Φοίνικα είναι ό,τι χρειάζεστε. Αν αυτό που ψάχνετε είναι δημοφιλείς αλλά πιο ήσυχες παραλίες, το Κόμητο, η Αμπέλα, το Αχλάδι, το Δελφίνι, ο Λωτός και τα Κόκκινα είναι καλές επιλογές. Αν θέλετε απομονωμένες παραλίες, σας περιμένουν καΐκια στο γραφικό παραθαλάσσιο Κίνι με το υπέροχο ηλιοβασίλεμα για να σας μεταφέρουν στις βόρειες παραλίες του Αετού, της Λίας, του Μαρμάρι και της Γριάς Σπηλιάς.

Περιπλανηθείτε σε ατμοσφαιρικούς οικισμούς όπως η Ποσειδωνία με αρχοντικά του παρελθόντος διακοσμημένα με πυργίσκους, το Επισκοπείο και τα Χρούσσα, τις παραθεριστικές κατοικίες των πλούσιων αστών του 19ου αιώνα της Ερμούπολης με επιβλητικά αρχοντικά, καταπράσινους κήπους, γραφικά ξωκλήσια και εκκλησίες.

Στο βόρειο άκρο του νησιού το τοπίο είναι διαφορετικό. Ξερολιθιές και απόκρημνα βράχια, δυσπρόσιτες και απείραχτες παραλίες, αγριελιές, εκκλησάκια διάσπαρτα, πεζούλες, μικροί οικισμοί και το άρωμα από τις μαραθιές και τα θυμάρια να πλανάται στον αέρα. Στην Απάνω Μεριά, όπως αποκαλούν οι ντόπιοι τη βόρεια Σύρο, βρίσκονται το Καστρί και η Χαλανδριανή. Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις Κυκλάδες, χρονολογούνται στην 3η χιλιετία π.Χ. με ευρήματα που διαφώτισαν τους αρχαιολόγους για την Κυκλαδική περιόδο.

Όταν βρίσκεσαι στη Σύρο…

Η γαστρονομία της Σύρου μαρτυρά την μακρά πορεία της στο χρόνο. Εδώ, θα γευτείτε τη διασταύρωση των σπεσιαλιτέ του Αιγαίου. Οι γαστρονομικές κυκλαδίτικες γεύσεις αναδεικνύονται από ντόπιες πρώτες ύλες και, επειδή στους συριανούς αρέσει ο πειραματισμός, μοντέρνες πινελιές. Από παραδοσιακές ταβέρνες και οικογενειακά μαγειρεία μέχρι τα μοντέρνα και εκλεκτά εστιατόρια, το μενού προσφέρει πλούσιες γεύσεις, έντονα αρώματα και συνταγές διαφορετικές.

Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να γνωρίσετε την γαστρονομική κουλτούρα της Σύρου είναι να επισκεφτείτε την αγορά της Ερμούπολης. Τα πιο ξακουστά ντόπια προϊόντα είναι το παγκοσμίου φήμης και αγαπημένο των σεφ Π.Ο.Π. τυρί Σαν Μιχάλη, το θυμαρίσιο μέλι με το εντυπωσιακά υψηλό ποσοστό παρουσίας γυρεόκοκκου θυμαριού να ξεπερνά το 80%, η λούζα (το εκλεκτότερο των εκλεκτών ελληνικό αλλαντικό), το ντόπιο λουκάνικο από χοιρινό κρέας και μάραθο, η περίφημη κάπαρη, οι λιαστές ντομάτες,  το κρίταμο που λατρεύει να σκαρφαλώνει στα βράχια.

Φυσικά, το σήμα κατατεθέν του νησιού παραμένει το συριανό λουκούμι. Έτσι, όταν έρθει η στιγμή να ενδώσετε στη λαχτάρα για γλυκό, οι χαλβαδόπιτες, οι παστελαριές και το μαστιχάκι είναι επίσης ιδιαίτερα επιδόρπια.